ŹRÓDŁO

ŹRÓDŁO ŻYWA WODA W CISIE

19.1. Widok ogólny źródełka Żywa Woda i obiekty sakralne w jej sąsiedztwie (23.12.2025)

Opis popularnonaukowy

W miejscowości Cis, tuż za granicą lasu, znajduje się źródło „Żywa Woda”. Jest to niewielki, ale wydajny wypływ wód podziemnych, który ma znaczenie lokalne zarówno pod względem przyrodniczym, jak i hydrologicznym.

Źródło zlokalizowane jest na granicy Wzgórz Opoczyńskich i Łopuszańskich, należących do zachodniego obrzeżenia Gór Świętokrzyskich. Skały triasu tworzą tu warstwę wodonośną. Woda ze źródła zasila potok Plebanka, który dalej wpada do rzeki Czarnej, będącej lewym dopływem Pilicy. Źródło to ogniwo łączące wody podziemne z powierzchniowymi, stanowi ważną część cyklu hydrologicznego będąc początkiem rzek/strumieni.

Źródło ma kamienną obudowę oraz drewniane zadaszenie, jest więc obiektem zagospodarowanym. W bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się niewielką kapliczkę i krzyż, co świadczyć o lokalnym znaczeniu kulturowym źródła, sakralnej wartości, jaką przedstawia woda. Prawdopodobnie, krzyż to nie tylko wyraz wiary miejscowej ludności ale być może wotywne podziękowanie, upamiętnienie szczególnie ważnego wydarzenia lub ochrona tego miejsca. Lokalni mieszkańcy wykorzystują źródło jako ujęcie wody pitnej.

Nie patrzmy więc na źródło Żywa Woda jak na zwykłe zagłębienie z wodą, lecz jak na miejsce, w którym odsłania się proces krążenia wody ukryty w skałach. To właśnie w źródłach, to co na co dzień pozostaje niewidoczne pod powierzchnią ziemi, staje się na chwilę widocznym. A woda była, jest i pozostanie najcenniejszym darem życia.

Mapa obiektów GeoTropy w powiecie koneckim

Lokalizacja i dostęp

Jadąc od Lipy drogą asfaltową w kierunku Cisu na zakręcie z przydrożnym krzyżem odbijamy w prawo w leśną, nieutwardzoną drogę i kierujemy się nią prosto przez następne 650 m. Po przejechaniu tej odległości skręcamy w prawo, gdzie po 150 m skręcamy na rozwidleniu w lewo, jadąc dalej granicą lasu. Po niecałych 100 m jesteśmy u celu.

Zagospodarowanie

Źródełko posiada kamienną obudowę i drewnianą wiatę. W pobliżu stoi również kapliczna i drewniany krzyż.

Zobacz na mapie